Караганда, ул.Гоголя, 31, каб. 201, 204 | +7 (7212) 400861 400862

Өңірлерге мемлекеттік қолдау қажет

Қарағанды облысының ҮЕҰ қолдауға арналған азаматтық орталық

Н.Козаченко  

 

«Белсенді азаматтық қоғамды қалыптастыру үшін 

үкіметтік емес ұйымдардың беделін 

арттыру қажет деп санаймын.» 

Қасым-Жомарт Тоқаев

Президенттің 

Қазақстан халқына Жолдауы 

2 қыркүйек 2019 жыл.


kredokozachenko2 Мемлекеттегі табысты дамыған демократияның маңызды белгілерінің бірі оның халқының белсенді азаматтық ұстанымы болып табылады. Бүгінгі күні Қазақстанда халықтың белсенділігін еліміздің әлеуметтік саласының барлық жақтарын қамтитын үкіметтік емес сектор айғақтайды. Оның дәлелі - мемлекеттік әлеуметтік тапсырыстың кең спектрі, ҮЕҰ мен мемлекеттік органдардың тығыз және табысты ынтымақтастығы. Бұл ынтымақтастық ел халқының қандай да бір санаттарымен жұмыс істеу бойынша белгілі бір практикалық міндеттерді орындауда ғана емес, сонымен қатар ҮЕҰ бүгінгі күні социумның "проблемалық" жерлерін анықтап, проблемалық жағдайлар мен тұстарға біріккен ықпал ету тетіктерін құруды және сол жағдайларды шешу жолдарын ұсынудан байқалады.

 Бұл тұрғыда Парламентке ұсынылған «ҚР кейбір заңнамалық актілеріне ҮЕҰ қызметі мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы ерекше маңызға ие болып отыр. 

Заң жобасы ҮЕҰ жобаларын мемлекеттік қаржыландырудың жаңа нысандарын ҮЕҰ-ға арналған гранттар мен сыйлықтар түрінде енгізуді, сондай-ақ жеке ұйымды – ҮЕҰ үшін гранттар беретін гранттық қаржыландыру операторын құруды қарастырады.

 ҮЕҰ-ны гранттар арқылы қаржыландыру тәсілінің мынадай артықшылықтары бар. Біріншіден, гранттық механизмді енгізу ҮЕҰ-дың өздері әзірлеген әлеуметтік жобалар мен бағдарламаларды қаржыландыруға бюджет қаражатын бөлуге мүмкіндік береді. Яғни, үкіметтік емес ұйымдардың өздері зерттеу жүргізіп, қандай да бір өңірде әлеуметтік проблема тауып, гранттық қаржыландыру операторына оның шешімін ұсына алады. Мұндай тәсілде жобалардың тиімділігі артуы тиіс, өйткені ҮЕҰ халықтың қажеттіліктері мен мұқтаждықтарын жақсы біледі. Екіншіден, мемлекеттік органдар жобаларды іске асырудың тиімділігін және қаражатты игерудің тиімділігін қадағалау жеңіл болады.

«ҮЕҰ бұл ерікті ұйымдар емес пе? Ал белсенді азаматтық ұстаным олардың қызметінің көрсеткіші емес пе?» деген сұрақтың туындайтыны сөзсіз. Әрине, ҮЕҰ жасаған істердің көпшілігі еріктілердің қолдарымен және ерікті бастаулармен жасалатыны сөзсіз.  Бірақ «немен орындаймыз?», құралдарсыз және материалдық шығынсыз қалай жұмыс істеуге болады? деген сияқты түсініктер бар. Мемлекеттік әлеуметтік тапсырыстың қаражаты дәл осындай қажеттіліктерге жұмсалады. Мұндай салымдар мен шығыстар баптарына бюджеттен қаражат бөлінуі керек және қажет.

Сонымен қатар, ҮЕҰ жұмысында сарапшы-маманның немесе консультанттың кеңесі қажет болптын көптеген түрлі жағдайлар бар. Сонда гонорарлар мен шағын жалақы төлеу қажеттілігі туындайды. Дәл осы шығындар бабын ҮЕҰ қажет етеді. Оның үстіне жас, енді аяққа тұрған немесе ауылдық жерде жұмыс істейтіндері.

Бұл қаржылық қолдау туралы. Ал ҮЕҰ мен мемлекеттік органдардың ынтымақтастығында идея мен іс тек қана рұқсат хат немесе мұқият қарым-қатынасты талап ететін қанша аспектілер бар! Тек тыңдау, келіссөздер үстеліне отыру, проблемадан шығуға көмектесу ғана. «Біз бірге көп нәрсе атқара аламыз»,-деген Елбасының бірде айтқан сөзі бар. Бұл біз туралы, біздің өзара іс-қимыл және ынтымақтастық туралы. Үкіметтік емес сектордың билігін қолдау туралы, ал ҮЕҰ биліктің беделін ең жоғары деңгейге көтереді. 

Бұл бүгінгі таңда күні өзекті, маңызды және орынды.